Symboliczne Serce Misji IGNIS
3 grudnia 2025 roku, Muzeum Bursztynu w Gdańsku stało się świadkiem wyjątkowego wydarzenia. Astronauta dr Sławosz Uznański-Wiśniewski, drugi Polak w kosmosie i pierwszy, który stanął na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), oficjalnie przekazał do zbiorów placówki niezwykły eksponat: bryłkę bursztynu z Sobieszewa, która towarzyszyła mu w misji technologiczno-naukowej Ax-4 IGNIS.
Astronauta podkreślił, że bursztyn był dla niego czymś więcej niż tylko pamiątką:
„320 razy okrążyliśmy naszą Ziemię. To trochę ponad trzynaście milionów kilometrów. Ten okaz, który mi towarzyszył, jest oczywiście znacznie starszy, ale warto było zabrać tę część naszej tradycji i kultury na orbitę. To element naszej wspólnej polskiej historii.”
Badania Porównawcze: Jak Kosmos Zmienia Bursztyn?
Bryłka bursztynu bałtyckiego, zanim poleciała w kosmos (misja trwała od 25 czerwca do 15 lipca), została strategicznie podzielona na dwie części:
-
"Kos": Większa część (6,27 g), która poleciała na orbitę.
-
"Mos": Mniejsza część (4,27 g), która pozostała na Ziemi.
Oba fragmenty poddano wstępnej analizie spektroskopowej, która potwierdziła ich autentyczność i wiek. Najważniejszy etap badań rozpoczyna się jednak teraz, po powrocie "Kosa".
Kierowniczka Muzeum Bursztynu, Renata Adamowicz, wyjaśniła cel tego projektu: „Chcieliśmy sprawdzić, jak warunki panujące w kosmosie wpływają na bursztyn. Teraz, po powrocie, powtórzymy badania spektroskopowe i mikroskopowe.” Naukowcy Muzeum Gdańska przeprowadzą szczegółowe analizy porównawcze między "Kosem" a "Mosem", aby sprawdzić, czy ekstremalne warunki orbitalne – wahania temperatury, promieniowanie kosmiczne, mikrograwitacja – spowodowały jakiekolwiek, nawet subtelne, zmiany w strukturze lub składzie chemicznym skamieniałej żywicy.
Dziedzictwo Polski na Orbicie
Misja Ax-4, oprócz badań nad bursztynem, miała na celu przetestowanie 13 innowacyjnych rozwiązań opracowanych przez polskie firmy i uczelnie. Była to misja czysto technologiczno-naukowa, ale miała również silny wymiar kulturowy.
Sławosz Uznański-Wiśniewski zabrał na orbitę bogaty zestaw symbolicznych elementów polskiego dziedzictwa. Oprócz bursztynu, do jego bagażu trafiły m.in.:
-
Flaga Polski oraz naszywka z misji gen. Mirosława Hermaszewskiego.
-
Pamiątki związane z Marią Skłodowską-Curie i Mikołajem Kopernikiem.
-
Faksymile rękopisu Mazurka As-dur Fryderyka Chopina.
-
Poezja Wisławy Szymborskiej oraz polskie litery.
-
Sól z Wieliczki.
Obie bryłki – "Kos" i "Mos" – zostaną udostępnione publicznie na wystawie stałej Muzeum Bursztynu najprawdopodobniej w styczniu 2026 roku, po zakończeniu badań laboratoryjnych.
